Vanmiddag ging ik na werk naar Lab-1 in Eindhoven om een fles champagne kapot te slaan op mijn kakelverse Cineville-abonnement. Om 4 uur zwaaiden mijn collega’s me uit en om 5 uur zat ik een blokje verderop aan de cassis met Pringles. Paprika. En met een kaartje voor Fotogenico, een Franse film uit 2024 van regisseurs Sabatier en Romano over een vader die naar Marseille afreist om in de voetsporen te treden van zijn een jaar eerder overleden dochter.
Zware kost zou je zeggen, maar niet voor ervaren rouwers en dat zijn we bijna allemaal en als je het nog niet bent, dan krijg je het nog. Wat dat betreft is Fotogenico een film voor iedereen. Ook al is het verlies van een kind van een andere orde dan het verlies van een partner of een ouder of een vriend.
Wat ik er fijn aan vond is wat er vooral niet werd gezegd. Vader reist af en moeder komt volgens mij maar in één klein zinnetje voor. Een zinnetje tussen neus en lippen door. Broertjes en zusjes: ze bestaan niet in dit proces. En dat is rouw. Toen ik op de opleiding voor uitvaartondernemer zat, was de eerste les: als je als regelaar in een gezin komt van vier mensen, waarvan de vijfde net overleden is, dan zijn er vier mensen overleden. Want voor de een is de overledene een partner, voor de ander een ouder, voor weer een ander een kind. Voor de een was het de lievelingsouder, voor de ander de ouder die het kind niet zag. Dit verhaal gaat zuiver alleen over het proces van de vader in het eerste jaar en dat is wel zo eerlijk. Dat gecombineerd met woeste muziek en ik vermoed een cultuurverschil tussen mij en Franse film als concept, maakte de film voor mij een zoektocht. Soms dacht ik dat de spelers niet doorhadden wat hun tekst was, soms dacht ik dat ik een scène gemist had, maar ik was toch echt wakker gebleven. Dus waarom kozen de makers dan voor bepaalde sprongen? Geen idee.
Maar het mooiste: de realiteit dat rouw niet stopt. Er komt geen extatische oplossing, geen doorbraak, geen emotionele uitbarsting. Er is wat geweld, maar dat is vooral onmacht en daarom prachtig. Er is hier en daar plezier tussen de spelers en de kar wordt getrokken door een man met een Tom Selleck-snor en de geniale Borat-naïviteit die we eerder zagen bij Baron Cohen. De hoofdpersoon leek misschien zelfs een beetje teveel op Borat, maar dat zei dan ook weer wat over het zelfbeeld van de zoekende vader.
In de zaal zaten, naast een man ergens voorin en mijzelf op de achterste rij, twee vrouwen van mijn leeftijd. Een van de twee sprak jubelend over Marseille en hoe ze daar, als ze straks met pensioen is, een appartementje gaat kopen, want oh hoe mooi de stad wel niet is. Ze sprak lovend over haar plek. Maar, in lijn met hoe de wereld eruit ziet in rouw, was het decor van de film zacht gezegd niet het mooie gedeelte. Sterker nog: goten, puin, een braakliggend terrein en louche, underground situaties waar je niet dood gevonden wil worden (pun): daar gebeurde het. In de èchte stad. Toen de film afgelopen was, liepen de twee zwijgzaam de zaal uit. Daar moest ik een beetje om grinniken.